“Visitatie geeft energie”

De veiligheidsregio’s zijn nog zoekende naar de optimale invulling van hun regierol in de steeds breder wordende regionale veiligheidsnetwerken. Dat constateert Frank Klaassen, directeur publieke gezondheid en voorzitter veiligheidsdirectie van de Veiligheidsregio Limburg-Zuid, op basis van het rapport ‘Visitatie in de veiligheidsregio 2014-2016’. Recent bezocht hij als voorzitter van een visitatiecommissie de Veiligheidsregio Brabant-Noord. Een bijzonder leuk en leerzaam proces, was zijn ervaring.

“Visitatie is een mooi instrument. Het is geen officiële kwaliteitsmaatlat, zoals de systeemtesten van de Inspectie Veiligheid en Justitie, maar een prettige manier van collegiale toetsing waar beide partijen veel van leren. Visitatie geeft energie, is mijn eigen ervaring na het bezoek aan Brabant-Noord. Het doel van de visitaties is de bezochte regio een beeld terug te geven. Maar de leden van de visitatiecommissies steken bij die bezoeken zelf ook veel op en nemen goede ideeën mee terug naar hun eigen organisatie. Zo werkt visitatie twee kanten op.”

Maatschappelijke opdracht
Wat Frank Klaassen het meest bijbleef van de visitatie in Brabant-Noord is de grote passie en trots voor het vak die de medewerkers uitstralen, terwijl de druk op de organisatie groot is door een snel veranderend veiligheidsbeeld. Klaassen: “De maatschappelijke opdracht is voor alle veiligheidsregio’s gelijk: de zorg voor een veilige samenleving. Maar de uitvoering is regionaal maatwerk, want het risicoprofiel en de context van risico’s en dreigingen verschillen. Toch, alle regio’s hebben te maken met nieuwe dreigingsscenario’s, zoals terrorisme, uitval van vitale processen, hybride dreigingen en een veranderende samenleving, waarin kleine incidenten grote maatschappelijke en politieke gevolgen kunnen hebben.”

Voor de regio’s is het belangrijk om hun basistaken voor alledaagse incidentbestrijding goed op orde te hebben, maar tegelijk komt het in de hedendaagse samenleving ook aan op het managen van maatschappelijke onrust. Dat vraagt van de regio’s dat ze opereren in een breed netwerk met publieke en private partners. Klaassen vervolgt: “Met die duale opgave worstelen sommige regio’s nog en het tempo en de manier waarop regio’s investeren in hun partnernetwerk wisselen. Dat is een kwestie van mensen en cultuur. De veiligheidsregio’s worden door hun omgeving soms nog ervaren als virtuele organisaties. De uitdaging is om aan bestuurders en gemeenteraden het maatschappelijk rendement duidelijker te maken door niet te focussen op structuur, maar op belangrijke concrete producten en diensten die de veiligheidsregio’s leveren.”

Social mediatijdperk
Een rode draad in de visitaties van de afgelopen jaren is het grote belang van effectieve risico- en crisiscommunicatie in een samenleving die wordt gedomineerd door social media. “We zien dat veel regio’s daarin al mooie stappen voorwaarts hebben gezet, met gestructureerde mediawatching en het inrichten van veiligheidsinformatiecentra. Het beheersen van maatschappelijke onrust is echt iets anders dan dagelijkse incidentbestrijding. Het vraagt andere typen medewerkers, met andere competenties. Zij moeten kunnen bijsturen als door suggestieve of overijlde berichtgeving onnodige onrust ontstaat. Zo veroorzaakte enige tijd geleden een twitterbericht over een ongeval bij een Belgische kerncentrale nogal wat ongerustheid. Het bleek om een gewoon verkeersongeval op de openbare weg in de buurt van de centrale te gaan. Dit is ook de realiteit waarin de veiligheidsregio’s anno 2017 hun werk moeten doen. Goed dat alle regio’s aandacht hebben voor deze aspecten van risico- en crisiscommunicatie.”

Klaassen vat samen dat het instrument visitatie zijn waarde heeft bewezen en bijdraagt aan het vergroten van het lerend vermogen van de veiligheidsregio’s. “We moeten dit traject dan ook zeker voortzetten met elkaar. Ik zie dat de visitatiesystematiek ook in andere branches al navolging krijgt. Ook in de GGD-wereld wordt deze systematiek als een heel goed voorbeeld gezien.”

> Rapportage ‘Visitatie in de veiligheidsregio – Rode draden visitaties 2014-2016’

Volgend bericht

Terreuralarm in Twente

Vorig bericht

Toekomstbestendige transportveiligheid